BiblioNETka
BiblioNETka jest polskim serwisem społecznościowym dla czytelników książek. Serwis ten zawiera katalog tytułowy i katalog autorów, które są uzupełniane przez użytkowników. Czytelnicy mogą oceniać konkretne książki, a po podaniu min. 20 ocen można skorzystać z systemu polecającego lektury potencjalnie interesujące daną osobę. Zbiorcze wyniki ocen są dostępne w formie rankingów. Portal społecznościowy BiblioNETka publikuje również nadsyłane przez użytkowników recenzje i opisy, a w jej ramach działa forum na tematy związane z książkami i czytelnictwem.
Katalog BiblioNETki zawiera ponad 177 tysięcy książek i ponad 61 tysięcy autorów. Liczba zarejestrowanych czytelników serwisu przekracza 100 tysięcy, a baza wystawionych przez nich ocen mieści ponad 4,3 miliona głosów. Twórcą BiblioNETki jest Michał Stańkowski. Pierwotna wersja serwisu powstała w ramach pracy magisterskiej na wydziale Informatyki i Zarządzania Politechniki Wrocławskiej jako system polecający dla księgarni internetowej. Kontakt z uczestnikami grupy dyskusyjnej pl.rec.ksiazki wykazał jednak, że istnieje zapotrzebowanie na samodzielny serwis tego typu.
Biblioteka Narodowa
Wspomniany wcześniej LibraryThing łączy się również z bibliotekami i księgarniami z całego świata, pobierając z nich informacje bibliograficzne. Z polskich dostępne są obecnie dwa:
- Biblioteka Narodowa
- Biblioteka Politechniki Krakowskiej.
Biblioteka Narodowa to polska biblioteka znajdująca się w stolicy, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928 roku. Mieści w sobie książki, periodyki, publikacje elektroniczne i audiowizualne wydawane na terenie RP oraz polonika zagraniczne. Jest najważniejszą biblioteką naukową o profilu humanistycznym, głównym archiwum piśmiennictwa narodowego i krajowym ośrodkiem informacji bibliograficznej o książce, placówką naukową, a także ważnym ośrodkiem metodycznym dla innych bibliotek w Polsce.
Status biblioteki narodowej, jako jedyna w kraju oprócz biblioteki warszawskiej, posiada również Biblioteka Jagiellońska w Krakowie.
Główna siedziba Biblioteki Narodowej znajduje się w Warszawie przy al. Niepodległości 213 na terenie parku Pole Mokotowskie, a Dział Zbiorów Specjalnych przy pl. Krasińskich 3/5 w Pałacu Krasińskich.
Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe
Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe (w skrócie PCSS) to poznańska instytucja informatyczna afiliowana przy Instytucie Chemii Bioorganicznej PAN. Jest jednym z polskich Centrów Komputerów Dużej Mocy. PCSS zarządza siecią PIONIER, która łączy wszystkie jednostki naukowe (uczelnie, instytuty badawcze) za pomocą sieci miejskich. Jednym z najważniejszych zadań operacyjnych PCSS jest również dostarczanie infrastruktury obliczeniowej oraz zaawansowanych usług związanych z przetwarzaniem danych czy udostępnianiem systemów archiwizacji o dużych pojemnościach. Główne funkcje:
- operator sieci miejskiej POZMAN (Poznań Metropolitan Area Network),
- operator krajowej sieci PIONIER (Polski Internet Optyczny),
- ośrodek obliczeniowy,
- centrum integracyjne badań naukowych,
- ośrodek badawczo-rozwojowy w zakresie nowoczesnej struktury, informatycznej: sieciowej i obliczeniowej.
Usługi PCSS to:
- obliczenia dużej mocy,
- usługi komunikacyjne (WWW itp.),
- archiwizacja plików,
- regionalne bazy danych (biblioteczne oraz informacji naukowej),
- usługi specjalizowane (laboratoria multimedialne w zakresie wizualizacji i animacji),
- dystrybucja i serwis oprogramowania.
Reguły osiołków
Osiolki.net przyznawały niechlubny tytuł „Osiołka” stronom, które nie były poprawiane pomimo negocjacji z autorami. W skrajnych sytuacjach (kiedy autor zignorował przekazywane mu uwagi lub też z uwagi na multum błędów w kodzie) przyznawany był tytuł „Superosiołka”. Do tych dwóch tytułów startowały strony, które:
- blokowały dostęp jakiejkolwiek przeglądarce,
- zawierały błędy, które utrudniały lub uniemożliwiały skorzystanie ze strony w przeglądarce zgodnej ze standardami,
- niesłusznie ograniczały funkcjonalność niektórym przeglądarkom,
- nie były dostępne dla osób niepełnosprawnych, a były stronami instytucji publicznych.
Ale jak wszędzie istnieją oczywiście wyjątki. Tytułu ”Osiołka” nie uzyskała strona, która:
- miała ograniczoną funkcjonalność ze względu na błąd w przeglądarce,
- miała niewielkie odchylenia od standardów zrobione w celu zwiększenia kompatybilności z różnymi przeglądarkami,
- treść strony wymagała przeglądarki o większych możliwościach,
- zawierała niewielkie błędy w kodzie, które nie miały wpływu na działanie i wygląd strony w różnych przeglądarkach.
Osiolki.net
Osiolki.net to niekomercyjny serwis internetowy, działający od maja 2003 do połowy 2007 roku. Stworzony został z inicjatywy polskiego środowiska użytkowników przeglądarki internetowej Opera. Strona rozpowszechniała tworzenie stron internetowych w sposób zgodny z obowiązującymi standardami i wytycznymi organizacji W3C. Wiodącymi metodami były negocjacje z autorami w sprawie poprawy prowadzonych przez nich witryn, opracowywanie poprawek błędów, a w razie nieskuteczności tych metod publikacja na „czarnej liście” tych, którzy pozostawiają swoje strony błędne. Serwis publikował również artykuły i porady dla webmasterów, a jego hasłem przewodnim jest „Internet. Dla wszystkich”.
Określenie „osiołki” – od którego wzięła się nazwa serwisu – powstało w środowisku fanów przeglądarki Opera. Nazywano w ten sposób strony, które działały niepoprawnie pod przeglądarkami innymi niż Internet Explorer. Później pojawił się pomysł udostępnienia w sieci spisu takich stron. Lista ta rozrastała się, aż powstał z niej duży serwis mający na celu niesienie pomocy w tworzeniu poprawnych stron WWW.
Copyleft
Od strony prawnej publikowanie treści na zasadach otwartego dostępu może wiązać się z objęciem ich jedną z licencji typu copyleft. Copyleft jest rodzajem systemu licencjonowania praw autorskich, zezwalający na modyfikację i dowolną redystrybucję pracy. Założenia systemu zostały utworzone w 1984 roku przez Richarda Stallmana na użytek oprogramowania, ale dziś są używane również dla innych rodzajów materiału. Idea copyleft polega na takim wykorzystaniu systemu praw autorskich, że osiąga zupełnie odwrotne cele niż copyright.
W pierwszym etapie zastrzega się prawa autorskie do danej pracy. Ten etap nie różni się niczym od copyright. Dopiero w następnym zezwala się wszystkim zainteresowanym na dowolne kopiowanie, dystrybuowanie oraz modyfikowanie danej pracy lub pracy pochodnej. Jednocześnie zastrzega się by wszystkie zmiany również były objęte klauzulą copyleft, a więc wykorzystywane na tych samych zasadach co pierwotna praca. Celem jest stworzenie twórczości, która będzie się rozprzestrzeniać i jednocześnie nigdy ten proces rozprzestrzeniania się nie będzie mógł być zablokowany przez ponowne zastrzeżenie wszystkich praw autorskich do niej.
Otwarty dostęp
Niektóre biblioteki cyfrowe działają na zasadach otwartego dostępu. Otwarty dostęp to wolny, powszechny, trwały i natychmiastowy dostęp dla każdego do cyfrowych form zapisu danych i treści naukowych oraz edukacyjnych. Pojęcie to jest ściśle związane z ruchem naukowym open access (Open Access Movement), który rozwija się od lat 90tych i działa na rzecz budowy nowego otwartego modelu komunikacji naukowej. Głównymi kanałami komunikacyjnymi, dzięki którym dystrybuuje się wiedzę w tym modelu są: czasopisma otwarte i repozytoria otwarte.
Pierwotnie pojęcie to zostało ukute dla tych czasopism naukowych, które zdecydowały się całkowicie otworzyć w Internecie dostęp do zawartych w nich publikacji naukowych, współcześnie jednak pojęcie to zostało rozszerzone na udostępnianie wszelkich publikacji na podobnych zasadach. Warunkiem uznania określonej publikacji w Internecie za otwarcie dostępną jest to, aby każdy kto ma gdziekolwiek dostęp do sieci mógł tę publikację swobodnie czytać, kopiować, przechowywać, drukować i wykorzystywać do celów naukowych czy dydaktycznych.
International Music Score Library Project
International Music Score Library Projectw skrócie IMSLP to projekt znany również pod nazwą Petrucci Music Libraryod nazwiska pierwszego wydawcy muzycznego – Ottaviana Petrucciego). Cel i funkcjonowanie projektu oparte jest na mechanizmie wiki i ma na celu utworzenie wirtualnej biblioteki druków muzycznych udostępnianych bezpłatnie w domenie publicznej.
Rozpoczęcie realizacji projektu nastąpiło dnia 16 lutego 2006 r. Od tego pamiętnego dnia w Bibliotece umieszczono ponad 66 tysięcy druków muzycznych, z czego w przeważającą większość stanowią nuty i partytury, które stanowią zapis 26 tysięcy utworów muzycznych autorstwa ponad 3 tysięcy kompozytorów. Najprawdopodobniej czyni to projekt IMSLP największą wolną biblioteką druków muzycznych dostępną w Internecie.
Autorzy projektu wykorzystują oprogramowanie MediaWiki, udostępniając użytkownikom serwisu znany z innych projektów interfejs graficzny.
W 2009 roku Biblioteka IMSLP została uhonorowana nagrodą MERLOT Classics w dziedzinie muzyki.
Wielojęzyczność i popularność LibraryThing
LibraryThing to internetowy serwis, którego główną funkcją jest katalogowanie bibliotek użytkowników, z pomocą źródeł danych bibliograficznych takich jak biblioteki i księgarnie internetowe.
Na bazie tej witryny możliwy jest kontakt z innymi zarejestrowanymi użytkownikami, przeglądając listę posiadających te same pozycje. LibraryThing może również automatycznie przeanalizować bazę wszystkich wpisanych książek i zaproponować zbliżone tematycznie pozycje.
Utworzonych zostało dotychczas 17 katalogów takich postaci jak m.in. Ernest Hemingway, Maria Antonina a nawet Tupac Shakur.
Najważniejsze w tej inicjatywie jest to, że obecnie z LibraryThing korzystają miłośnicy książek z całego świata. Obok wersji angielskiej serwisu dostępne jest 47 tłumaczeń, w tym polskie. Każde tłumaczenie jest dostępne pod osobnym adresem. Rozpoczyna się od kodu kraju, np. pl.librarything.com – to będzie tłumaczenie polskie, de.librarything.com – niemieckie.
LibraryThing łączy się również bibliotekami i księgarniami z całego świata, pobierając z nich informacje bibliograficzne. Z polskich źródeł dostępne są obecnie dwa, mianowicie Biblioteka Narodowa i Biblioteka Politechniki Krakowskiej.
LibraryThing
LibraryThing to internetowy serwis społecznościowy. Pozwala on użytkownikom na katalogowanie prywatnych bibliotek i komunikację między miłośnikami książek.
Inicjatywodawcą strony jest Tim Spalding. Powstała 29 sierpnia 2005. Obecnie z witryny korzysta z niej ponad 400 tysięcy użytkowników, a liczba wpisanych książek przekroczyła 26 milionów.
Strona ta oferuje ciekawe rozwiązanie – wchodząc od własnego katalogu, użytkownicy mogą odnajdywać się nawzajem, wyszukując podobne do własnych biblioteki, dyskutując o książkach i przekazując informacje o wydarzeniach z nimi związanych. Użytkownicy mogą łączyć się w grupy, zależnie od zainteresowań, pochodzenia i dowolnych innych czynników. W ramach grup można prowadzić dyskusje na indywidualnych forach. Np. funkcjonuje jedna z takich grup, nazwana I See (Dead) Peoples’ Books, która zajmuje się katalogowaniem zbiorów postaci historycznych.
Strona utrzymuje się przede wszystkim z reklam Google AdSense wyświetlanych niezalogowanym użytkownikom, oraz opłat za korzystanie od osób, które wpisują więcej niż 200 książek.